Hiệp Hội Người Việt San Diego
Vietnamese Federation Of San Diego
Tiếng Nói Của Người Việt Tỵ Nạn Cộng Sản Tại San Diego

7833 Linda Vista Road, San Diego, California 92111

Chín Mươi Vị Vua Hùng

 

                                                                                Nguyên Giao

 

 

Lời tựa: Năm 1994, Ban Văn Hoá - Hiệp Hội Người Việt San Diego có soạn thảo và cho phổ biến một tập tài liệu song ngữ Anh-Việt về 18 đời vua Hùng và diễn tiến lập quốc của nước Việt Nam, nhân ngày Lễ Giỗ Tổ được tổ chức hàng năm. Một năm sau đó, tập tài liệu đã được cập nhật bằng một số dữ kiện mới, xét ra quan trọng vì đã giúp soi sáng những nghi vấn về tổng số - và do đó tuổi thọ trung bình – của các vị vua,. Dữ kiện mới đã được đọc thấy trong Ngọc Phả Hùng Vương do một thân hữu sưu tập được trong một chuyến thăm khu di tích Đền Hùng ở huyện Phong Châu, tỉnh Vĩnh Phú.

 

Bài viết này được dựa trên các tài liệu nghiên cứu của Hiệp Hội - mà người viết cũng là một thành viên - như một góp ý cho những độc giả muốn tìm hiểu thêm về thời lập quốc Việt Nam.

 

* * *

 

Triều đại vua Hùng đã được bắt đầu như thế nào?

 

Trong chương Giới Thiệu Đền Hùng, Vũ Kim Biên có ghi: “Vua đầu nước ta là Kinh Dương Vương, cháu bốn đời Viêm Đế Thần Nông (vị thần coi về nông nghiệp của Trời). Kinh Dương Vương lấy Thần Long Nữ sinh ra Lạc Long Quân. Lạc Long Quân đi tuần thú gặp tiên nữ Au Cơ ở động Lăng Xương, kết làm vợ chồng, đưa về núi Nghĩa Lĩnh. Au Cơ sinh ra một bọc trăm trứng, nở thành trăm con trai. Khi các con lớn khôn, Lạc Long Quân nói ‘Ta giống Rồng, nàng giống Tiên, không thể ở lâu với nhau được!’ bèn chia 50 con cho Au Cơ đem lên núi. Lạc Long Quân dẫn 49 con xuống biển, để lại người con cả nối ngôi, hiệu là Hùng Vương, đặt tên nước là Văn Lang, đóng đô ở thành Văn Lang, truyền được 18 đời đều gọi là Hùng Vương.”

 

Triều đại các vua Hùng đã chấm dứt ra sao?

 

Vẫn theo Vũ Kim Biên: “Vua Hùng 18 không có con trai, nhường ngôi cho con rể là Nguyễn Tuấn (tức Tản Viên). Thục Phán là cháu vua Hùng, làm Lạc tướng, bộ Tây Vu đem quân đến tranh ngôi, xảy ra chiến tranh Hùng-Thục. Tản Viên khuyên vua Hùng nhường ngôi cho Thục Phán. Phán cảm kích dựng hai cột đá thề trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh, thề rằng sẽ kế tục giữ nước và thờ tự các vua Hùng. Phán xưng là An Dương Vương, đóng đô ở Cổ Loa, đổi tên nước là Au Lạc.” 

 

Những diễn tiến bắt đầu và chấm dứt của triều đại này như vậy đã được ghi lại khá mạch lạc. Có vấn đề là chi tiết của các đời vua nối tiếp nhau trong quãng thời gian hơn 2,600 năm không đầy đủ, đưa đến nhiều nghi vấn.

 

Những suy diễn không hợp lý

 

Hầu hết sử sách đều ghi đại ý “Mười tám đời vua Hùng trị vì (từ 2879 trước Tây-lịch (BC) đến năm 258 (BC), tức là) hơn 2,600 năm, lập ra nước Việt Nam”.

 

Nếu cho rằng mỗi đời vua chỉ có một vị vua, số năm trị vì trung bình của 18 vị vua Hùng là ((2879-258)/18=) 146 năm. Tuổi thọ của một vị vua tất nhiên phải cao hơn số năm làm vua. Do đó tuổi thọ trung bình của các vị vua Hùng phải nhiều hơn 146 năm. Giả sử một ông vua tiêu biểu lên ngôi năm 9 tuổi (có Phụ chính Đại thần xử lý), và làm vua cho đến lúc qua đời: Tuổi thọ của ông vua tiêu biểu phải là 155 tuổi. Với điều kiện sinh sống (nhất là về y học, và dinh dưỡng) chưa phát triển của nhân loại cách đây gần 5,000 năm, tuổi thọ 155 năm là một con số không hợp lý, nên khó có thể chấp nhận được.

 

Tài liệu của Vũ Kim Biên trong khi chi tiết đến độ có liệt kê được đủ tên của 100 người con trai của Lạc Long Quân (tức vua Hùng Hiền Vương), đã chấp nhận không giải quyết được vấn đề tổng số các vua Hùng như sau: “Trong điều kiện hiện nay, chúng ta chưa thể hiểu hết được nội dung bản Phả Lệ. Về thời gian tồn tại nước Văn lang 2796 năm, và tuổi thọ của các vua còn là điều bí ẩn.

 

Một cách giải thích: Mỗi một “đời vua Hùng” có thể có nhiều hơn một vị vua

 

Ngọc Phả Hùng Vương hình như là tài liệu lịch sử duy nhất có ghi số vua của một số trong 18 chi của các vị vua Hùng. Những chi tiết đáng để ý của Ngọc Phả này có thể được đúc kết như trong bảng dưới đây:

 

 

 

Chi

Vương hiệu

Húy của vị vua đầu tiên

Năm sinh của vị vua đầu tiên

Năm bắt đầu của vương hiệu

Năm cuối của vương hiệu

Số vua có cùng vương hiệu

Số năm của vương hiệu

Số năm làm vua trung bình

1

Càn

Kinh Dương Vương

Lộc Tục

2919

2879

2794

?

84

?

2

Khảm

Hùng Hiền Vương

(Lạc Long Quân)

Sùng Lãm

2825

2793

2525

?

268

?

3

Cấn

Hùng Quốc Vương

Hùng Lân

2570

2524

2253

?

606

?

4

Chấn

Hùng Hoa Vương

Bửu Long

?

2254

1918

?

336

?

5

Tốn

Hùng Hy Vương

Bảo Lang

2030

1912

1713

?

199

?

6

Ly

Hùng Hồn Vương

Long Tiên Lang

1740

1712

1632

2

80

40

7

Khôn

Hùng Chiêu Vương

Quốc Lang

1786

1631

1432

6

199

33

8

Đoài

Hùng Vĩ Vương

Vân Lang

1469

1431

1332

5

99

20

9

Giáp

Hùng Định Vương

Châu Nhân Lang

1375

1331

1252

3

79

26

10

At

Hùng Uy Vương

Hoàng Long Lang

1287

1251

1162

3

89

30

11

Bính

Hùng Trinh Vương

Hưng Đức Lang

1211

1161

1055

4

106

26

12

Đinh

Hùng Vũ Vương

Đức Hiền Lang

1105

1054

969

3

85

28

13

Mậu

Hùng Việt Vương

Tuấn Lang

992

958

854

5

104

26

14

Kỷ

Hoàng Anh Vương

Viên Lang

894

853

755

4

99

25

15

Canh

Hùng Triệu Vương

Cảnh Chiêu Lang

748

754

661

3

93

31

16

Tân

Hùng Tạo Vương

Đức Quân Lang

712

660

569

3

91

41

17

Nhâm

Hùng Nghi Vương

Bảo Quang Lang

576

568

409

4

159

40

18

Qúy

Hùng Duệ Vương

Huệ Lang

421

408

258

?

150

?

 

Chú thích: Các năm đều là năm trước Tây-lịch (tức là BC (Before Christ)).

 

Cách đọc bảng dữ kiện: Lấy thí dụ đời vua Hùng thứ 9: Vương hiệu (cho chi Giáp) của thời đại này là Hùng Định Vương. Có 3 vị vua tiếp nối nhau, và cùng mang vương hiệu cũng như chi. Vị vua đầu tiên có tên húy (tên tục, nếu là thường dân) là Châu Nhân Lang: Ong sinh năm 1375 (BC), lên ngôi năm 1331 (BC), tức là lúc 44 tuổi. Sau ông, hai vị vua khác - có thể là con cháu của ông - đã thay phiên nhau tiếp tục trào Hùng Định Vương cho đến năm 1252 (BC); Trung bình mỗi ông vua trị vì ((1331-1252)/3=) 26 năm. Trào Hùng Định Vương được tiếp nối bằng một ông vua Hùng khác, có vương hiệu mới là Hùng Uy Vương. Sự thay đổi vương hiệu có thể do những sự kiện như tuyệt tự, không có con trai nối dõi, hay xoán đoạt, v.v.

 

Có nhiều thiếu xót, cũng như một vài chi tiết không hợp lý trong Ngọc Phả Hùng Vương; Thí dụ:

  1. Tại sao vương hiệu đầu tiên không có chữ “Hùng”? 
  2. Năm bắt đầu cho chi 5 (1912) xảy ra trước khi chi 4 chấm dứt (1918);
  3. Năm bắt đầu chi 13 (958) không nối tiếp ngay khi chi 12 chấm dứt (969);
  4. Ong vua đầu tiên của chi 7, Hùng Chiêu Vương, lên ngôi lúc (1786-1631=) 155 tuổi!

 

Vì Ngọc Phả Hùng Vương không ghi đủ tổng số vua cho tất cả 18 chi, cho nên câu hỏi vẫn là:

   

Có tất cả bao nhiêu vị vua Hùng?

 

Để phỏng đoán, tái tạo ra những dữ kiện thiếu xót, chúng ta hãy thử sử dụng phương pháp có tên là Reverse Engineering (cách tính ngược(?)), khá phổ biến trong ngành kỹ sư Nhu liệu (Software Engineering), như sau:

 

Căn cứ vào giai đoạn của những năm có dữ kiện về số vua có cùng vương hiệu – tức là từ năm 1712 (BC) đến 409 (BC) - có tổng cộng 45 vị vua trị vì trong (1712-409=) 1,303 năm. Như vậy, mỗi ông vua giữ ngôi trung bình (1,303/45=) 29 năm. Đây là một con số có thể chấp nhận được.

 

Giả sử một vị vua tiêu biểu lên ngôi năm 9 tuổi; Sau khi làm vua 29 năm, băng hà năm 38 tuổi. Đây có thể là tuổi thọ trung bình của các vua Hùng.

 

Nếu lấy con số 29 năm trị vì làm chuẩn, trong (từ 2879 đến 258, tức là) 2,621 năm, 18 đời vua Hùng sẽ có (2621/29=) 90 vị vua.

 

Đây là một giải thích hợp lý, nên tương đối dễ chấp nhận, căn cứ trên những chi tiết có ghi trong Ngọc Phả Hùng Vương.

 

* * *

 

Để tránh những nghi vấn khi nói đến thời Hùng Vương, từ nay về sau có lẽ chúng ta nên nói lại cho rõ: Mười tám đời vua Hùng, có 90 vị vua nối tiếp nhau trị vì trong suốt 2,621 năm lập quốc của nước Việt Nam.

 

Phối kiểm chính xác lại lịch sử là việc làm chuyên nghiệp của các sử gia. Bài viết này chỉ có mục tiêu góp ý, cung cấp thêm dữ kiện cho những người đọc muốn tìm hiểu về lịch sử của các vị vua lập quốc Việt Nam.

 

 Nguyên Giao

20 April 2004

Ngọc Phả Hùng Vương: Ký hiệu HT-AE9; Vụ Bảo Tồn Bảo Tàng – Bộ Văn Hóa Việt Nam.

 

Giới Thiệu Đền Hùng: của Vũ Kim Biên, Sở Văn Hóa-Thông Tin-Thể Thao Vĩnh Phú; Xuất bản năm 1993.

 

Năm mươi quan lang (tức hoàng tử) đi theo cha (Lạc Long Quân, tức vua Hùng Hiền Vương) xuống biển: Lân lang, Xích lang, Quynh lang, Mật lang, Thái lang, Vỹ lang, Huân lang, Yên lang, Tiên lang, Diên lang, Tích lang, Tập lang, Ngọ lang, Cấp lang, Tiếu lang, Hộ lang, Thục lang, Khuyến lang, Chiêm lang, Vân lang, Khương lang, La lang, Tuần lang, Tân lang, Quyền lang, Đường lang, Kiều lang, Dũng lang, Ac lang, Tảo lang, Liệt lang, Ưu lang, Nhiễu lang, Lý lang, Châm lang, Tường lang, Chóc lang, Sáp lang, Cốc lang, Nhật lang, Sái lang, Chiểu lang, Hoạt lang, Điển lang, Tràng lang, Thuận lang, Tâm lang, Thái lang, Triệu lang, Ích lang.

 

Năm mươi hoàng tử đi theo mẹ (bà Au Cơ) lên núi: Hương lang, Kiểm lang, Thần lang, Văn lang, Vũ lang, Linh lang, Hắc lang, Thịnh lang, Quân lang, Kiên lang, Tế lang, Mã lang, Chiến lang, Khang lang, Chinh lang, Đào lang, Nguyên lang, Phiên lang, Xuyến lang, Yến lang, Thiếp lang, Bảo lang, Chừng lang, Tài lang, Triệu lang, Cố lang, Lư lang, Lô lang, Quế lang, Diêm lang, Huyền lang, Nhị lang, Tào lang, Nguyệt lang, Xâm lang, Lâm lang, Triều lang, Quán lang, Cánh lang, Oc lang, Lôi lang, Châu lang, Việt lang, Vệ lang, Mãn lang, Long lang, Trình lang, Tòng lang, Tuấn lang, Thanh lang.

@2006 Vietnamese Federation of San Diego. All rights reserved.